سه سال از وعده دولت برای طرح جایگزین مسکن مهر

سه سال از وعده دولت برای طرح جایگزین مسکن مهر

چه بسا خیلی از شما که این گزارش را می‌خوانید اطلاعی درباره «مسکن اجتماعی» یا «تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد» نداشته باشید. پروژه‌ای که از سه سال قبل پیمان است جایگزین پروژه نه چندان موفق «مسکن مهر» شود؛ ولی هنوز از مراحل اولیه خویش عبور نکرده و به مرحله اجرایی شدن نرسیده است. با همه این تفاسیر مسوولان اظهار امیدواری می‌کنند که مسکن اجتماعی به نکویی قبل می‌رود؛ اما در گفت‌وگو با نمایندگان کمیسیون عمران انجمن متوجه شد آنها چندان نسبت به این سوژه امیدوار نیستند. چون کماکان هیچ گام موثری در این زمینه برداشته نشده است.

وقتی از مسکن اجتماعی حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم


دولت نهم به‌عنوان مبدع طرح مسکن مهر و دولت یازدهم به‌عنوان طراح مسکن اجتماعی یک قصد را تعقیب می‌کنند آن هم منظور تأمین مسکن ارزان‌قیمت و راحت برای اقشار کم‌درآمد است. اما طرح مسکن مهر به‌دلیل اجرای باطل به‌ویژه در دسته تأمین منابع مالی آن و در ضمن جانمایی اشتباه با وجودی که به ساخت بیش از یک‌میلیون واحد مسکونی در مملکت منجر شد، به اهداف پیش‌بینی شده خویش دست پیدا نکرد. طرح مسکن اجتماعی با اشراف بر نواقص و کاستی‌های مسکن مهر با ترکیب دوهدف مهم منظور داشت اقشار کم‌درآمد را خانه‌دار کند. آنطور که به‌عنوان اولین منظور در این طرح در نظر گرفته شده قرار بر این بود بافت‌های فرسوده درون شهرها انتخاب و زمین باره نیاز از طریق ساماندهی بافت‌های فرسوده شهری تأمین شود. از جانب سایر با ساخت مجتمع‌های مسکونی علاوه بر سکونت مالکان این خانه‌های کهنه بخشی از متقاضیان کم‌درآمد مسکن در واحدهای ساخته شده جای گیرند.

بدین‌ترتیب طرح مسکن اجتماعی با نام «تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد» که با تفاهم وزارت‌های راه و شهرسازی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی پایانی شد، اسفندماه سال 92 با حضور آقای اسحاق جهانگیری، دستیار نخست رییس‌جمهور در شورای عالی رفاه به تصویب رسید. با این حال سه سال از این تصویب می‌گذرد و کماکان مسکن اجتماعی بدون هیچ بازخورد بیرونی با وجود وعده وعیدها و گفت‌و‌گوهایی که مسوولان در ارتباط با این موضوع انجام می‌دهند بی برنامه مانده است...


مسکن اجتماعی سرانجام به دولت رسید


روز شنبه، آقای حامد مظاهریان، دستیار مسکن و ساختمان وزیر گذرگاه و شهرسازی گفت‌و‌گویی داشت که از او در ارتباط با چگونگی مسکن مهر بعد از سه سال سؤال می‌کند. او در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه سه سنه از نخست به پیشه دولت یازدهم گذشت و طرح جایگزین مسکن مهر که با نام مسکن اجتماعی مطرح بود، هنوز رونمایی نشده است، گفت: «مسکن اجتماعی به هر نوع اقدامی که دولت برای تأمین مسکن اقشار فرودست جامعه اتمام می‌دهند، تلقی می‌شود. به طوری که از سال‌های اولیه انقلاب طرح‌هایی که با نام مسکن استیجاری، اجاره به شرط تملیک و مسکن مهر مطرح شده تماماً در قالب مسکن اجتماعی بوده است. در دولت یازدهم جستار تمام بودجه‌ها و امکانات صرف این است که پروژه مسکن مهر زودتر به سپریدن برسد و طرح‌های دیگر مسکن مهر که هدف آن اقشار ناتوان جامعه است بتواند اجرایی شود.»


او با اشاره به اینکه تمام برنامه‌های مسکن اجتماعی بر اساس تجارب داخلی و جهانی حاضر است، گفت: «پیشنهادی در این قالب در دولت مطرح است که این هفته در هیات دولت مطرح خواهد شد. این طرح برای ساخت 200 هزار یکتا مسکونی در قالب مسکن اجتماعی است که دربرگیرنده ودیعه، پروانه و تعدادی هم ساخت است. مجری این برنامه، اساس مسکن انقلاب اسلامی است و برای تأمین مسکن دهک‌های ذیل جامعه خواهد بود. این اقدامات صورت‌گرفته برای اقشار دهک یک الی چهار جامعه که جزو مسکن اجتماعی است، اتمام خواهد شد. پس همانطور که کل توافق دارند، اولویت نخست به اتمام رسیدن پروژه ناتمام مسکن مهر است. خوشبختانه در حال حاضر جهت خوبی را در سه سنه ماضی داریم به طوری که به بخش ساختمان سایر به آن شکل مصرفی نگاه نمی‌شود و اگر کسی در سه سال ماضی مسکن را با نگاه تجاری خریده است، قطعاً زیان کرده است. چرا که بازارهای موازی هوده بیشتری را نصیب سرمایه‌گذار می‌کرد. در این 3 سال گذشته این طور بوده برای اینکه لغایت سنه 1404 هم این موضوع ادامه پیدا کند و پیش‌رونقی که در ابتدای سال شاهد آن بودیم تضمین شود، باید بتوانیم لغایت سنه 1404 به یک پایداری قابل قبولی در تقسیم مسکن برسیم.»


قرار است در بافت‌های مستهلک ساخت‌و‌ساز با وام کم‌بهره سپریدن شود


آقای هادی بهادری، عضو کمیسیون عمران انجمن در پاسخ به این سؤال که مجلس در گویه مسکن اجتماعی در چه مرحله‌ای به راز می‌برد گفت: «زمانی که جستار مسکن اجتماعی مطرح شد در ابتدای طرح ملت چشمداشت داشتند اتفاقی همانند مسکن مهر بیفتد. منتها پیگیری‌های صورت گرفته شده و با پروا به جلساتی که با وزیر گذرگاه و شهرسازی داشته‌ایم متوجه شدیم نگرش رفقا بیشتر به کارگیری ظرفیت‌های داخل شهرهاست؛ لغایت بتوانیم با کمک تسهیلات بانکی مردم را صاحب مسکن کنیم. نه مثل مسکن مهر یک قسمت از شهر را برای اقشار ناتوان خانه بسازیم.»  به گفته این نماینده مجلس در حال آماده هرکس بخواهد خانه‌ای در بافت مستهلک بسازد به او وام‌های کم‌بهره تعلق می‌گیرد: «عملاً در این زمینه سرمایه‌گذاری هایی صورت گرفت. بودجه‌هایی هم به آن گزین کردن دادند. مسکن اجتماعی به نوعی مکمل جستار برپایی مسکن در بافت‌های مستهلک بود. در حال حاضر هر کس بخواهد در بافت مستهلک مسکن بسازد می‌تواند پلاک‌هایی را تجمیع و وام‌های کم‌بهره بگیرد.»


سه سال است می‌گویند رونمایی می‌کنند اما...


آقای صدیف بدری، نماینده دیگر کمیسیون عمران مجلس معتقد است مسکن اجتماعی تنها یک حرف است و گفت:‌ «هر وقت بحث مسکن قبل می‌آید وزارت گذرگاه و شهرسازی می‌گوید مسکن اجتماعی ان‌شاءالله رونمایی خواهدشد. سه سنه است می‌خواهند رونمایی کنند. امیدوارم الی پسین دولت رونمایی شود. در این مدت هیچ‌کار عملیاتی رویداد نیفتاده و از وزیر هم توضیحاتی خواستیم، ولی پاسخ قانع‌کننده‌ای نداده است. پیمان شد جلسه دیگری هم برگزار شود. معاون وزیر هم در این گویه مصاحبه کرده که به زودی مسکن اجتماعی رونمایی خواهدشد. با این حال امیدوار نیستیم.»


دولت تلاش می‌کند ولی هنوز به نتیجه نرسیده


آقای علیم یارمحمدی، عضو کمیسیون عمران مجلس از دغدغه‌های سایر این کمیسیون می‌گوید که موجب شده فرصتی نشود تا در ارتباط با مسکن اجتماعی حرفی به میانی بیاید و گفت: «چندان اطلاعاتی در این مقوله ندارم. آنقدر دشواری ها زیاد است که هنوز وقت نشده تا در محیط این موضوع صحبتی شود. چون موارد مهم‌تری در بحث گذرگاه و شهرسازی وجود دارد از جمله سانحه قطار و... به همین دلیل هنوز به مساله‌ای به‌نام مسکن اجتماعی به طور جدی نپرداخته‌ایم. قرار است در آینده این مساله دنبال شود. تلاش شده که مسکن اجتماعی را شروع کنند؛ اما بدبختانه شوربختانه با این وام‌هایی مصوب شده نتوانستند حرکتی برپایی کنند.»


بانک‌ها مشارکت نکرده‌اند و این طرح همچنان مسکوت مانده


به نظر آقای کلان علوی، عضو کمیسیون عمران مجلس با هستی آنکه هنوز گام موثری در مقوله مسکن اجتماعی برداشته نشده ولی می‌توان به این پروژه امیدوار بود. وی می‌گوید: «از سال گذشته چندین مرتبه با آقای عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در کمیسیون عمران جلسه برگزار کردیم اما قرار بر این شد طرح جامع مسکن ارائه کنند. طرح حمایتی کارگری که با همکاری وزارت شغل برای مسکن اجتماعی فعالیت‌هایی چهره گیرد؛ ولی با توجه به اینکه منابع اعتباری مشکل داشته و بانک‌ها همکاری نکردند این طرح کماکان مسکوت باقیمانده است. اخیراً مجدد در همین گویه صحبت کردیم که یک طرحی را بالاخره وزارت مسکن ارائه کند. آنسان که پیداست طرحی که چندان هم قابل دفاع نیست ارائه دادند که ایراداتی به آن وارد بود. قرار شد یک صندوق گسترش مسکن اجتماعی یا صندوق سرمایه‌گذاری و از این قبیل صندوق‌ها ایجاد شود الی درخواست کننده سرمایه‌گذاری کند و سپس از راه بانک مسکن وام بگیرد. این رویدادها افتاد؛ ولی بدبختانه شوربختانه به نتیجه نرسید.» 

او پیوسته می‌دهد: «قرار بر این شد وزارت کار هم برای کارگران خانه‌هایی در حد70-60متری تهیه کند که آنسان که پیداست برای آن هم اتفاقی نیفتاده. کمیسیون عمران بیشتر به‌دنبال پایانی کردن چگونگی مسکن مهر است. می‌خواهیم وزارت مسکن را ترغیب کنیم این مسکن‌ها را آماده‌سازی و محوطه‌سازی کند و زیرساخت‌هایش سپریدن شود. در این تقسیم هم چندی مشکلات تسهیلات بانکی وجود دارد. البته بانک مرکزی، وزیر مسیر و رییس‌جمهور با هم مکاتباتی داشته‌اند که هنوز به نتیجه‌ای که باید نرسیده‌اند. بانک‌ها تمایلی برای برپایی این تشکیلات ندارند.» به گفته علوی در هر صورت باید فکری به هر حال قشر لاغر جامعه بشود: «نباید دست روی دست گذاشت. لازم است برای کارگران خانه‌های 70-60 متری در عقیده بگیرند یا اجاره به شرط تملیک باشد یا مدت زمانی به آنها خانه‌های رایگان داده شود الی بتوانند در این مدت زمان خودشان را جمع‌و‌جور و خانه‌ای برای خویش دست و پا کنند. متاسفانه دولت تاکنون نتوانسته طرحی که هم ساخت‌و‌ساز را تضمین کند و هم قشر ناتوان جامعه را پوشش دهد به‌وجود آورد که برای آن باید به‌دنبال چاره‌ای اساسی بود.»

دیــدگــاه خود را بنویسید

لطفاً نظر خود را در مورد مطلب فوق بنویسید.