ضوابط استخرهای شنا

مقاله ای در باب چگونگی ساخت و بهره برداری استخرهای شنا

ضوابط استخرهای شنا

ضوابط استخرهای شنا

استخر شنا

به مجموعه اي از ابنيه، لوازم، تجهيزات و امكانات اطلاق مي شود كه با هدف : آبتني كردن، شنا كردن، شيرجه زدن، آموزش شنا و ديگر مقاصد تفريحي ايجاد شده است . ابنيه اين مجموعه ، از وسايل و مواد معمول بنايي نظير : سيمان، آجر، فلز و ساير مواد غير قابل نفوذ و مقاوم ساخته شده است كه مي توان آن را به صورت خصوصي ومسكوني و يا عمومي طراحي و اجرا نمود.

استخرهاي شنا برحسب نوع فعاليت (آموزشي، تمريني، مسابقه اي، تفريحي و يا درماني) تقسيم بندي شده و بر همين اساس داراي ويژگی هايي خواهند بود كه بايد از ابتداي برنامه ريزي و طراحي مدنظر قرار گيرد. استخرها ممكن است يك منظوره (ويژه يك نوع فعاليت) و يا چند منظوره كه امكان فعالیت های مختلف را فراهم مي كند، در نظر گرفته شود. استخرها همچنين ممكن است به صورت مجموعه ودر شكل هايي مانند T و Z و L طراحي شود. استخرهاي ناپيوسته به صورت مجموعه اي از چند استخر يك منظوره در جوار هم در نظر گرفته مي شود.

استخرهاي پيوسته با وجود ظاهر يك پارچه امكان تفكيك را به راحتي فراهم مي كند و در صورت نياز هر بخش، عملكرد استخر يك منظوره را نيز ارايه مي نمايد. با توجه به شرح فوق استخرهاي شنا ممكن است سرپوشيده و يا روباز نيز ساخته شود كه در هر دو حالت شامل ويژگي هاي فوق نيز مي گردد.

استخرهاي روباز با وجود هزينه كمتر ساخت و نگهداري نسبت به استخرهاي سرپوشيده و با وجود بهره برداري از طبيعت آزاد، گل و گياه و آفتاب كه شرايط محيطي بسيار مطلوب و جذا بتري را فراهم مي آورد، ولي در عمل كارايي لازم را در مقايسه با استخرهاي سرپوشيده ندارد، به گونه ای كه دوره كوتاه بهره برداري در طول سال سبب پيامدهاي زير مي شود:

- رها شدن كليه تاسيسات استخر در بيشترين ايام سال

- نبود سيستم مشخص حفاظت و نگهداري از تاسيسات

از اين رو توصيه مي شود استخرهاي روباز با استفاده از سيستم سقف های سبك و جمع شو مورد استفاده قرار بگیرد

استخر خصوصي( مسكوني)

استخري است كه صرفا براي استفاده مالك ، اعضاء خانواد ه و حداكثر 3 واحد مسكوني و يا مهمانان شخصي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين استخر كاربرد عمومي ندارد.

 

استخر شناي تفريحي

استخرهاي تفريحي صرفاً براي تفريح و سرگرمي مورد استفاد قرار مي گيرند و ممكن است در مكانهاي مختلفي نظير هتل ها و مراكز تفريحي عمومي نيز ساخته شوند. اين استخرها از نظر ابعاد و اندازه تابع ضوابط و معيارهاي خاصي به جز ميزان عمق آب نمي باشد. از اين رو استخرهاي تفريحي در شكل های مختلف با تجهيزات وسايل تفريحي گوناگون طراحي و احداث مي شود.

 

رنگ آميزي

رنگ آميزي يكي از ناز ك كاري هاي مهم در استخرها است. انتخاب رنگ بندي مناسب و اجراي دقيق آن مطابق مشخصات فني خاص، نماي مطلوب و دلخواه را تامين خواهد كرد. بهترين رنگ مورد استفاده در استخرها به ويژه در استخرهاي سرپوشيده رنگ سفيد است. در استخرهاي روباز رنگ سفيد به علت تابش آفتاب و انواع روغن هاي محافظ پوست و همچنين خالي ماندن احتمالي استخر (تر و خشك شدن سطح رنگ) ممكن است پس از مدت كوتاهي رنگ سفيد تبديل به رنگ كرم و يا سفيد چرك بشود. با توجه به اينكه آب زلال و تميز نيز ظاهراً داراي رنگ آبي است، رنگ آميزي استخر به رنگ آبي، شفافيت و جلاي بيشتري به آب و فضاي استخر خواهد بخشيد. از اين رو رنگ سفيد متمايل به آبي يا آبي كم رنگ به طور كلي براي كليه استخرها ترجيح داده مي شود و از رنگ هاي تيره و ساير رنگ ها مانند سبز و زرد و قهوه اي بايد پرهيز كرد.

در محوطه استخر بايد يك شيلنگ آب وجود داشته باشد تا بوسيله آن بتوان در صورت نياز اطراف استخر را شست.

انتخاب مصالح و اجراي كف سازي حاشيه استخرها نياز به دقت و كنترل زياد دارد به گون هاي كه كليه مراحل اجرا، شامل آماده سازي خاك، زيرسازي، قشر مقاومتي و روسازي بايد مطابق مشخصات فني عمومي و خاص هر كدام از مصالح مورد نظر باشد. حاشيه استخر نياز به شيب ملايم حدود 2 درصد به سمت خارج استخر دارد و پوشش نهايي آن بايد غير لغزنده و مناسب براي راه رفتن با پاي برهنه باشد. حاشيه استخرها بايد قابل شستشو با محلول هاي - استاندارد ملي ايران به شماره 1

ضدعفوني كننده مجاز به طور روزانه باشد.

روكش هاي جديد مانند پلي پروپيلن، وينيل و يا پوشش هايي از نوع لاستيك براي پوشش حاشيه استخرها به خصوص استخرهاي سرپوشيده علاوه بر تامين خصوصيت هاي مورد نياز از نظر آكوستيك، تنوع رنگ و مرمت داراي امتياز برتر است.

-لبه استخر

لبه استخر بايد از مصالح بسيار محكم و با دوام به صورت پيوسته و بدون شكاف و يا گوشه هاي تيز ساخته شود. لبه استخرها بايد غير لغزنده و در استخرهاي روباز مقاوم دربرابر يخبندان باشد. سازه اصلي لبه استخر معمولا از بتن درجا يا قطعات پيش ساخته بتني و يا گاهي مصالح سنگي است. مصالح پوششي لبه هاي استخر ممكن است از جنس وينيل 1، فايبركلاس، كاشي و يا سنگ پلاك باشد كه هر يك برحسب مشخصات خاص خود در شرايط محيطي و كاربردي مناسب قابل انتخاب مي باشد.

 

-تجهيزات و لوازم دور استخر

در استخرهاي شنا لوازم و تجهيزات متنوعي مانند نرده و پله استخر، طناب هاي شناور و تجهيزات و ساير وسايل مورد نياز وجود دارد كه نحوه چيدمان، شرايط ساخت و شيوه استفاده از آنها در ايمني شناگران، كاربري وسايل و زيبايي استخر اهميت زيادي دارد.

در استخرهاي شنا كليه لوازم و تجهيزات مانند نرده و پله استخر، سكوها، طناب هاي شناور وتجهيزات نياز به سيستم اتصال دارند. اتصال ممكن است ثابت و يا دائمي باشد، مانند پله هايي كه با بدنه استخر يكجا در نظر گرفته مي شود و يا به صورت موقت باشد، مانند اتصالات مربوط به طناب هاي شناور، تجهيزات و غيره. توصيه مي شود براي تامين اتصال موقت پيش از بتن ريزي غلاف يا پايه فلزي ضد زنگ در محل مورد نظر كار گذاشته شود به گون هاي كه با بتن ريزي و انجام نازك كاري غلاف و يا پايه هم سطح و تراز اطراف خود قرار گيرد.

كليه حفره هاي اتصال بايد در صورت عدم استفاده با درپوش مناسب كاملاً بسته و آب بندي شود، به ويژه در استخرهاي روباز كه براي جلوگيري از يخبندان اين امر بايد كاملاً مورد توجه قرار گيرد.  

 

-نردبان ها و پلكان هاي استخر

الزامات و شرايط مورد نياز براي نردبان ها، خم هاي دستگيره و پلكان هاي فلزي استخر بايد مط ابق با استاندارد ملي ايران بتن ريزي، غلاف يا پايه فلزي ضدزنگ در محل مورد نظر كار گذاشته شود به گونه اي كه با بتن ريزي و انجام نازك كاري غلاف و يا پايه هم سطح و تراز اطراف خود قرار گيرد.

-1 محل نصب :

در محل هاي عميق و كم عمق بايد حداقل يك پل كان يا نردبان قرار داده شود . در صورتي كه عرض استخر بيش از 10 متر باشد بايد در هر طرف استخر يك نردبان يا پلكان تعبيه شود.

-2 نردبان ها:

 نردبان ها بايد از جنس مواد زنگ نزن ساخته شود و تمامي پله هاي ن ردبان بايد زبر باشد به نحوي كه سر خوردن شناگر تا حد امكان كاهش يابد . تمامي نرده ها بايد به گونه اي طراحي شوند كه شناگر بتواند با گرفتن دست، خود را از آب خارج نمايد . ارتفاع بين هر پله بايد برابر و بين 230 ميلي متر و 300 ميلي متر باشد . پله نردبان ها بايد حدا قل داراي عرض 450 ميلي متر و حداك ثر عرض 600 ميلي متر و حداقل پاخور يا قطر 50 ميلي متر باشد . فاصله بين هر نرد بان از ديوار استخر بايد بين 0 تا 8 ميلي متر و يا بين 25 تا 140 ميلي متر باشد.

-3 پله هاي خروج از آب :

در استخرهايي كه خارج شدن شناگران توسط پله هايي كه در ديواره هاي استخر به صورت تورفتگي ايجاد شده است انجام مي شود، پله ها بايد به گونه اي طراحي شده باشند كه به وضوح و روشني قابل رويت باشند.گام هر پله بايد حداقل 125 ميلي متر و حداقل عرض پله 350 ميلي متر باشد.

-4 دستگيره :

 در حالتي كه نردبان يا پله تعبيه شده باشد هركدام از آنها بايد داراي يك دستگيره باشند كه اين دستگيره تا بيرون استخر امتداد يافته باشد . دستگيره ها بايد ارتفاعي بين 750 تا 950 ميلي متر داشته باشد.

-5 پلكان :

در حالتي كه از پلكان استفاده شود، پلكان بايد در گوشه استخر و به صورت اريب قرار داده شود . پلكان بايد داراي دستگيره بوده و پله هاي آن بايد زبر باشد .

 

-چراغ هاي زير آب

وجود چراغ هاي زير آب منجر به ايجاد يك فضاي مطبوع تر در استخر شده و بايد فقط در ديواره كاسه استخر و حداقل در فاصله 6 متری تعبيه شوند.

 

-فضاهاي جنبي مورد نياز

فضاهاي جنبي مورد نياز در كنار استخرهاي روباز يا سرپوشيده عبارتند از:

- فضاي سرويس ها، دوش ها و رختكن

- فضاهاي استراحت و تجديد قوا

- فضاي آفتابگيري در استخرهاي روباز

- اتاق هاي كمك هاي اوليه

 

-گندزدايي و تصفيه آب استخر

آب استخرهاي شنا اگر چه به مصرف شرب نمي رسد، اما به لحاظ كيفيت بايد بسيار شبيه به استاندارد آب آشاميدني باشد چرا كه در صورت آلوده بودن و تماس با بدن انسان و يا خورده شدن اتفاقي آن موجب انتقال بيماري به انسان مي شود و خصوصاً در مواردي كه آب داراي باقيمانده مواد گندزداي فعال مانند كلر به مقدار كافي نيست، باعث ايجاد بيماري مي شود. علاوه بر باكتر يهاي نشانگر آلودگي مدفوعي (اشريشياكلي 1)، ميكرو ارگانيسم هاي بيماري زاي ديگر نيز در ، آب آلوده ديده م يشوند. اين ميكرو ارگانيس مها شامل: سودوموناس آئروژينوزا 2، استرپتوكك هاي مدفوعي 3 مايكوباكتريوم مارينوم 4 مي باشد كه مورد اخير ايجاد عفون تهاي مختلف چشم، گوش و پوست (به خصوص در افراد آسيب پذير و بيماراني كه سيستم دفاعي بدنشان تضعيف شده است) مي كند، ژيارديالامليا 5، آنتامبا هيستوليتيكا 6 و بالانتيديوم كلي 7 معمولاً از طريق بلعيدن آب آلوده به كيست، به انسان انتقال م ييابد. وجود گونه هاي آكانتاموبا 8 و نگلريا فلوري 9 نيز در آب باعث ايجاد بيماري كشنده مننگوانسفاليت و عفونت ريوي مي شود. اوسيست كريپتوسپوريديوم 10 نسبت به فرايند كلر زني مقاوم است و عدم كاركرد صحيح فيلتر هاي تصفيه باعث شيوع گاسترو آنتريت شديد (از طريق بلعيدن آب آلوده به اوسيست) مي شود. گونه هاي مختلف شيستوزوماي بيماري زاي انساني نيز به صورت سركر 11 از طريق پوست به انسان انتقال مي يابد مانند شيستوزوما هماتوبيوم 12 (عامل بيلارزيوس مثانه)و شيستوزومابويس 13 (عامل خارش پاي شناگران). در هر صورت عدم رعايت استانداردهاي بهداشتي مي تواند بيماري هاي بسياري نظير حصبه، شبه حصبه، اسهال، عفونت هاي گوش و حلق و بيني و يا حتي بيماريهاي مقاربتي را به شخص استفاده كننده از آب آلوده استخر منتقل نمايد.

با گندزدايي و زلال سازي دائمي و صحيح، مي توان آب استخر را در سطح بهداشتي قابل قبولي نگه داشت. در استاندارد ملي ايران به شماره 4575 برخي اطلاعات و الزامات مورد استفاده در گندزدايي و تصفيه آب هاي استخر شنا آورده شده است كه در جهت تكميل الزامات اين استاندارد و موارد مطرح شده در اين بخش مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.

دیــدگــاه خود را بنویسید

لطفاً نظر خود را در مورد مطلب فوق بنویسید.